Jak dobrać pończochy uciskowe? Rozmiar, klasa ucisku i kiedy i jak długo je nosić

Artykuł sprawdzony merytorycznie przez lek. med. Andrzeja Schoepp  👈 link strony profilu.

Czym różni się pończocha uciskowa na nogę od zwykłej pończochy

Pończocha uciskowa to specjalistyczny produkt tekstylny, którego zadaniem jest wywieranie określonego nacisku w danym miejscu. Pończochy kompresyjne, w zależności od przeznaczenia, mogą mieć charakter profilaktyczny lub medyczny.

Pończocha profilaktyczna ma bardzo lekki ucisk, poniżej 15 mmHg. Stopień ucisku mierzy się przeważnie w mmHg – milimetrach słupa rtęci – tak podają na swoich stronach marki takie jak: niemiecka Medi, szwajcarska Sigvaris, czeska Aries, włoska RelaxSan czy polska marka Pani Teresa Medica. Takie pończochy można kupić samodzielnie, są dostępne w drogeriach i aptekach. Pończochy profilaktyczne mogą być naprawdę dobrym wsparciem wydolności żył dla osób, które mają siedzący tryb pracy.

Inną charakterystykę ma pończocha medyczna. Medyczne wyroby kompresyjne mają ściśle zdefiniowany ucisk. Na kartach produktowych od razu pojawia się informacja, że jest to wyrób medyczny. Tego typu pończochy mają certyfikat wyrobu medycznego, w związku z czym podlegają określonym regulacjom i odpowiedniemu znakowaniu. W zależności od producenta stosowane są różne wytyczne co do pomiarów - warto się z nimi zapoznać przed zakupem. Dla przykładu na stronie Medi podane są przedziały stopnia kompresji w mmHg.

Karta produktowa ze strony medi-polska.pl z widocznym wyborem stopnia kompresji

Klasy ucisku – jakie są i jak dobrać odpowiednią

Tak jak wspominałam wcześniej, klasy ucisku w wyrobach medycznych są ustandaryzowane - drugi stopień kompresji (CCL2) u marki Medi powinien mieć taki sam stopień kompresji jak u marki Aries. Sprawdziliśmy to na trzech losowo wybranych produktach: ARIES Rajstopy przeciwżylakowe II stopnia uciskowe AVICENUM 360 FINE (23–32 mmHg) transparentne, mediven® elegance rajstopy uciskowe II stopnia kompresji, również CCL 2: 23–32 mmHg, oraz RelaxSan Medicale Soft, 2 klasa ucisku – 23–32 mmHg – średnia kompresja.

Podane wartości opierają się na niemieckiej normie RAL-GZ 387 (dokładnie: RAL-GZ 387/1 Medizinische Kompressionsstrümpfe), opracowanej przez Gütezeichengemeinschaft Medizinische Kompressionsstrümpfe e.V. we współpracy z Niemieckim Instytutem Zapewnienia Jakości i Oznaczania (RAL Deutsches Institut für Gütesicherung und Kennzeichnung). To standard obowiązujący w Europie Środkowej (w tym w Polsce, Niemczech, Szwajcarii czy Czechach). Korzystają z niej najwięksi producenci, tacy jak Medi, Sigvaris, Bauerfeind czy Pani Teresa. Zasadnicza różnica występuje u producentów francuskich ale warto też zwrócić uwagę kupując wyroby kompresyjne z USA czy z Wielkiej Brytanii - tam też są różnice.

Ucisk w okolicy kostki wg RAL-GZ 387/2.2.6 – klasy pończoch uciskowych (CCL)
CCLIntensywnośćCiśnienie (mmHg)Ciśnienie (kPa)
ILekki18–212,4–2,8
IIŚredni23–323,1–4,3
IIISilny34–464,5–6,1
IVBardzo silny49 i więcej6,5 i więcej

Źródło: Medical compression therapy… S2k guideline of the German Phlebological Society, RAL-GZ 387 (PDF)

Zgłębiając temat klas kompresji, natrafiliśmy na francuskie wyroby kompresyjne marki Venoflex należąca do Thuasne i tam można zobaczyć następujące wartości:

ASQUAL (francuska)RAL (niemiecka)
Klasa 2: 15–20 mmHgKlasa 1: 18–21 mmHg
Klasa 3: 20–36 mmHgKlasa 2: 23–32 mmHg

Źródło: venoflex.pl

Jak zmierzyć rozmiar nogi

Pomiar można wykonać samodzielnie - wystarczy wejść na kartę produktu na stronie internetowej wybranego producenta lub dystrybutora. Na każdej karcie dobrze zrobionego sklepu internetowego powinna pojawić się tabela z rozmiarami oraz informacją, w jakich miejscach mierzyć nogę.

Przykład punktów pomiarowych na nodze dla wyrobów kompresyjnych marki Medi


Link źródłowy: medi-polska.pl

W gabinecie Trycho-Derm można wykonujemy dobór wyrobów kompresyjnych po wcześniejszym umówieniu się na wizytę. Dobór trwa mniej więcej 20–30 minut i zwykle połączony jest z najważniejszymi informacjami dotyczącymi materiału, ponieważ różne marki mają różne materiały – dla przykładu wyroby kompresyjne na lato: latem pończocha musi być lekka i przewiewna. Koszt doboru w gabinecie wynosi 100 zł. Dobór wykonuje mgr Natalia Skalska. Rezerwacja terminu na dobór odbywa się zwykle po konsultacji z lekarzem - w przypadku umawiania wizyty dla innej osoby zachęcamy do wcześniejszego kontaktu telefonicznego.

Czy lekarz rodzinny może je przepisać / na receptę

Wyroby kompresyjne mogą być refundowane przez NFZ u osób dorosłych nawet do 30% - nie jest to jednak refundacja "dla każdego, kto ma żylaki". W przypadku większości klientów gabinetu Trycho-Derm, u których po konsultacji wykonywane są zabiegi skleroterapii, niestety nie ma możliwości refundacji wyrobów kompresyjnych z powodu braku zapisu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, dnia 31 lipca 2025 r., poz. 1038, którą udało się nam znaleźć (15 września 2026) - przydatne linki poniżej:

Ile godzin dziennie nosić

Czas noszenia wyrobów kompresyjnych w ciągu dnia wynika zarówno z zaleceń lekarskich, jak i z instrukcji producentów. Oba te źródła są ze sobą zgodne w kluczowej kwestii: wyroby kompresyjne nosi się w ciągu dnia, a zdejmuje na noc.

Po wykonanym zabiegu lekarz ustala indywidualny czas noszenia wyrobów kompresyjnych. Przeważnie po skleroterapii jest to 24 godziny nieprzerwanego noszenia, aby zapobiec krwiakom i utrzymać zaciśnięte naczynia krwionośne. Po tym okresie pacjent wraca do standardowego schematu: wyroby kompresyjne zakładane rano, ściągane na noc – lekarz decyduje też, czy mają być noszone przez określony czas, czy długoterminowo. Jeśli nie ma przeciwwskazań, lekarz może zalecić kompresję np. na 8 godzin w pracy stojącej lub siedzącej, albo na czas lotu samolotem.

Kiedy NIE stosować (przeciwwskazania)

Stosowanie wyrobów kompresyjnych na własną rękę, bez wykluczenia pewnych chorób, może być niebezpieczne dla zdrowia. Dobór stopnia ucisku i wykrycie ewentualnych przeciwwskazań powinno się odbyć u flebologa lub innego lekarza specjalisty, a nie samodzielnie. Pewne jest, że nie należy stosować wyrobów kompresyjnych przy alergii na dany materiał, cukrzycowej stopie neuropatycznej, zakrzepicy czy niewydolności serca.

Dlaczego warto zrobić USG Doppler u flebologa

Zapraszamy na badanie USG, które wykonuje lek. med. Andrzej Schoepp w Głogowie.

Badanie Doppler w czasie rzeczywistym pozwala lekarzowi zlokalizować źródło problemu i zakwalifikować pacjenta do zabiegu. Współczesna flebologia pozwala zamknąć wybrane pnie żylne podczas zabiegu trwającego 30–40 minut. Dopiero po wykluczeniu patologii tętniczej (pomiar przepływów tętniczych podczas badania USG Doppler) i ustaleniu anatomii żył lekarz może wskazać odpowiednią klasę kompresji (CCL 1, CCL 2 czy CCL 3) dla pacjenta.

 

Artykuł sprawdzony merytorycznie przez lek. med. Andrzeja Schoepp  👈 link strony profilu.